Kατασκευή:  Σούλης Παπαναστασίου

Copyright: Τεχνική Εκλογή (T420 Δεκ 01)

Κόστος κατασκευής: 6 €

 

Η υπέρυθρος ακτινοβολία είναι μια περιοχή με μεγαλύτερο μήκος κύματος από το ορατό φάσμα. Είναι μια περιοχή την οποία το μάτι μας δεν αντιλαμβάνεται, τις συνέπειες όμως της οποίας αισθανόμαστε ως ζέστη. Η κατασκευή που σας προτείνουμε λαμβάνει την περιοχή αυτή και αφενός μας ειδοποιεί με οπτική ένδειξη, αφετέρου μπορούμε να παρατηρήσουμε τη διαμόρφωση πλάτους μιας ακτινοβολίας.

Θεωρητικό κύκλωμα

 

Το κύκλωμα της κατασκευής φαίνεται στο σχήμα 1. Το αισθητήριο είναι μια δίοδος πυριτίου με σχετικά μεγάλη επιφάνεια. Η δίοδος αυτή όταν δεν φωτίζεται από υπέρυθρο φως έχει πολύ μεγάλη αντίσταση της τάξεως των ΜΩ. Η αντίσταση αυτή είναι αντιστρόφως
ανάλογη κατά προσέγγιση της φωτεινότητας. Ο τύπος της διόδου δεν είναι κρίσιμος, στη θέση της μπορεί να μπει οποιαδήποτε. Την αντίσταση της διόδου τη χρησιμοποιούμε για να πολώσουμε ένα τρανζίστορ npn τύπου ΒC547. Η φωτοδίοδος μπαίνει ανάμεσα στον συλλέκτη και στη βάση. Το ρεύμα που διαρρέει τη δίοδο πολλαπλασιάζεται από το β του τρανζίστορ και εμφανίζεται στον εκπομπό του τρανζίστορ. Το ρεύμα αυτό είναι αρκετό για να οδηγήσει και να ανάψει ένα Led". Εν σειρά με αυτό το κύκλωμα υπάρχει μια αντίσταση για να περιορίζει το ρεύμα του.

Η υπέρυθρη ακτινοβολία έχει πάρα πολλές εφαρμογές στη βιομηχανία και στο εμπόριο. Η σημαντικότερη ίσως εφαρμογή είναι τα telecontrols, τα οποία υπάρχουν παντού. Η προτεινομένη κατασκευή βασίζεται σε μια δίοδο πυριτίου η οποία είναι συνδεδεμένη σε έναν ενισχυτή. Η έξοδος του ενισχυτή οδηγεί ένα Led. Κάθε φορά που φωτοβολεί σημαίνει ότι προσπίπτει υπέρυθρος ακτινοβολία στον αισθητήρα. Το κύκλωμα διαθέτει επιπλέον μια έξοδο στην οποία μπορούμε να συνδέσουμε ένα μικρό ακουστικό ενισχυτή ή ακόμα και ένα παλμογράφο.

Στα άκρα αυτής της αντίστασης εμφανίζεται μια τάση ανάλογη της προσπίπτουσας ακτινοβολίας. Αν μάλιστα η ακτινοβολία έχει διαμορφωθεί κατά πλάτος τότε θα εμφανιστεί στα άκρα της η συνιστώσα της διαμόρφωσης. Αν π.χ. πέσει στη φωτοδίοδο για κάποιο λόγο ένα κλάσμα μιας δέσμης από infrared laser με διαμόρφωση από ήχο τότε στα άκρα της αντίστασης θα εμφανιστεί η κυματομορφή του ήχου. Στο σημείο αυτό προσθέσαμε μια έξοδο για παλμογράφο η για ένα μικρό ενισχυτή. Η τάση τροφοδοσίας πρέπει να μην έχει θόρυβο και να είναι καθαρή. Ένα σταθεροποιημένο τροφοδοτικό εξασφαλίζει τη λειτουργία αυτή. Η σταθεροποίηση γίνεται με ένα σταθεροποιητή τάσεως 7808.

Κατασκευή

click for higher resolution

Για να φτιάξετε την κατασκευή θα χρειαστείτε το τυπωμένο που υπάρχει στο σχήμα 2 ,στα οποίο θα τοποθετήσετε τα υλικά σύμφωνα με το σχήμα 3. Κατά την τοποθέτηση πρέπει να δώσετε λίγη προσοχή στη σωστή φορά των ημιαγωγών, των τρανζιστορς των διόδων και του σταθεροποιητή τάσης. Στο κύκλωμα του εκπομπού Q2 υπάρχει ένα led, το οποίο θα ανάβει κάθε φορά που θα προσπίπτει υπέρυθρη ακτινοβολία στη φωτοδίοδο. Στην έξοδο του Q1 θα βρείτε το ίδιο σήμα ενισχυμένο. Το σήμα αυτό θα περιέχει την κατά πλάτος αποδιαμορφωμένη πληροφορία που θα έχει η ακτινοβολία (είτε αυτή προέρχεται από telecontrols, είτε από laser).

Υλικά

R1 = 47K	C1,2 = 220nF	IC1 = 7812
R2 = 220	C3 = 10uF	Q1 = BC547
R3 = 220K	C4 = 22uF	Q2 = BC547
R4 = 1K	C5 = 100nF	D1 = Led
R5 = 180	C6 = 100nF	D2 = TIL81

 

E-mail: steve_filianos@hotmail.com for questions - info